Hamiləlikdə qidalanma

I trimestr: ürəkbulanma dövrü

Erkən toksikoz (ürəkbulanma və qusma) tez-tez rast gəlindiyi üçün bu dövrdə yağlı, kəskin iyli, ədviyyatlı və çox duzlu yeməklərdən uzaq durmaq məsləhətdir. Öyünləri kiçildib tezliyini artırmaq çox vaxt kömək edir. Ət məhsulları (qırmızı ət, balıq, toyuq) yaxşı bişirilmiş halda qəbul oluna bilər. Davamlı qusma, maye qəbul edə bilməmək və çəki itkisi olduqda həkimə müraciət etmək lazımdır.

II və III trimestr: əsas prinsiplər

• Günə mütləq səhər yeməyi ilə başlayın.
• Hər gün bir yumurta yemək məsləhətdir.
• Gündəlik zülalın xeyli hissəsi keyfiyyətli heyvani mənbələrdən — yumurta, ət, balıq, süd məhsullarından — gəlməlidir.
• Rasionda süd və süd məhsulları (süd, qatıq, kəsmik, pendir) olmalıdır.
• Tam buğda unundan hazırlanmış məhsullar B qrupu vitaminləri ilə zəngindir.
• Rasionun əsas hissəsini meyvə və tərəvəzlər təşkil etməlidir.
• Şirniyyat, un məmulatları və şokolad az olmalıdır; duzu və şəkəri ölçülü istifadə edin.
• Öyünləri bölün, uzun aclıq fasilələrindən qaçın.

İçkilər

• Gün ərzində təxminən 2 litr su.
• Spirtli içkilər qəti qadağandır; enerji içkiləri, qazlı və sodalı içkilərdən uzaq durun.
• Kofeinli içkiləri məhdudlaşdırın (beynəlxalq tövsiyələrdə gündə 200 mq kofeindən çox olmamalıdır — təxminən 1–2 fincan qəhvə).
• Təbii meyvə şirələrinə üstünlük verin, lakin meyvənin özü daha faydalıdır.
• Bitki çaylarından istifadə edərkən diqqətli olun — bəzi bitkilər hamiləlikdə tövsiyə olunmur; həkimlə məsləhətləşin.

Sidikdə zülal varsa yumurta yemək olarmı?

Bəli. Dr. Rüstəmovanın izahı: bu, hamilələrin ən çox verdiyi və ən çox yanlış bildiyi suallardan biridir. Sidikdə zülal itkisi olduqda orqanizm zülal itirir; bu itkini bərpa etmək üçün yumurta kimi keyfiyyətli zülal mənbələrinə ehtiyac artır.

Dəmir, fol turşusu və qan azlığı

Hamiləlikdə dəmir ehtiyacı artır və qan azlığı tez-tez rast gəlinir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı hamiləlikdə dəmir və fol turşusu profilaktikasını tövsiyə edir; preparatın növü və dozası analizlərə görə həkim tərəfindən seçilir. Öz-özünə yüksək dozada dəmir başlamaq məsləhət deyil — mədə-bağırsaq şikayətləri yarada bilər.

Fərdi hallar

Şəkərli diabet, hipertoniya, anemiya, böyrək xəstəliyi və ya çoxdöllü hamiləlik olduqda qidalanma planı ayrıca qurulur; ümumi tövsiyələr kifayət etmir.

Diqqət: Vitamin və qida əlavələrini həkim məsləhəti olmadan qəbul etməyin. Hamiləlikdə nəzarətsiz dərman və əlavə qəbulu risk yarada bilər.