Müayinə və kontrasepsiya
Ginekoloji müayinə və skrininq
Qısa cavab
Tam ginekoloji müayinə söhbətdən, ginekoloji kresloda baxışdan, güzgü müayinəsindən, lazım olduqda Pap-smear və HPV testinin götürülməsindən və ultrasəs müayinəsindən ibarətdir. Dr. Vüsalə Rüstəmovanın əsas xəbərdarlığı budur: ultrasəs uşaqlıq boynundakı, vaginadakı və aralıq nahiyəsindəki dəyişiklikləri göstərmir, buna görə baxış və güzgü müayinəsi ayrıca aparılmalıdır.
Niyə təkcə ultrasəs kifayət etmir?
İllərdir ultrasəs müayinəsinə gedib "hər şey normaldır" desəniz də, uşaqlıq boynu dəyişiklikləri USM-də görünmür!
Ultrasəs uşaqlığın və yumurtalıqların quruluşunu göstərir, lakin uşaqlıq boynunun səthindəki xərçəngönü dəyişiklikləri, vagina və aralıq nahiyəsindəki dəyişiklikləri göstərmir. Bunun üçün kresloda baxış, güzgü müayinəsi və uşaqlıq boynundan yaxma lazımdır.
Müayinə necə keçir?
- Söhbət — şikayət, aybaşı tsikli, hamiləlik və doğuş tarixçəsi, əvvəlki analiz və əməliyyatlar.
- Baxış və güzgü müayinəsi — xarici cinsiyyət orqanları, vagina və uşaqlıq boynu görünür.
- Yaxma (Pap-smear) və/və ya HPV testi — göstərişə və skrininq vaxtına görə.
- Ultrasəs — uşaqlıq və yumurtalıqların qiymətləndirilməsi.
- Plan — nəticələr izah olunur, lazım olduqda əlavə müayinə və nəzarət vaxtı təyin edilir.
Müayinəyə hazırlıq
Nəticələrin dəqiq olması üçün müayinədən 24–48 saat əvvəl aşağıdakılardan çəkinin:
- cinsi əlaqə;
- vaginal şam, krem və gellər;
- vaginal duş (yuma);
- tampon istifadəsi.
Aybaşı günlərində Pap-smear götürülmür. «Düzgün hazırlıq dəqiq diaqnozun yarısıdır» — Dr. Rüstəmova.
Özünüzlə gətirin: əvvəlki analiz və ultrasəs nəticələri, əməliyyat çıxarışları, qəbul etdiyiniz dərmanların siyahısı, son aybaşının başlama tarixi.
İllik müayinə və skrininq aralıqları
Şikayət olmasa da ildə bir dəfə profilaktik ginekoloji müayinə məsləhətdir. Uşaqlıq boynu xərçənginin skrininqində isə Pap-smear və ya HPV testinin hansı aralıqla təkrarlanacağı yaşa, əvvəlki nəticələrə və HPV statusuna görə müəyyənləşir — beynəlxalq tövsiyələrdə normal nəticələrdən sonra bu aralıq adətən 3–5 ildir, dəyişiklik aşkarlandıqda isə daha qısadır. Sizin üçün uyğun qrafiki həkim müəyyən edir.
Hansı şikayətlərlə müraciət olunur?
Aybaşı pozğunluqları; gur və ya uzunmüddətli qanaxma; aybaşıarası ləkələnmə; cinsi əlaqədən sonra qanaxma; aşağı qarın ağrısı; ifrazatın dəyişməsi; menopauzadan sonra qanaxma; hamiləlik planlaşdırma; kontrasepsiya seçimi; ultrasəsdə aşkarlanmış törəmə.
Tez-tez verilən suallar
İldə neçə dəfə ginekoloqa getmək lazımdır?
Şikayət yoxdursa, ildə bir dəfə profilaktik müayinə. Şikayət və ya izlənən vəziyyət varsa, sıxlıq fərdi təyin edilir.
Cinsi həyatım olmayıbsa müayinə oluna bilərəmmi?
Bəli. Bu halda müayinə üsulu dəyişdirilir və vəziyyətə uyğun seçilir.
Pap-smear ağrılıdırmı?
Adətən ağrısızdır və qısa çəkir; qısamüddətli diskomfort ola bilər.
HPV peyvəndi vurdurmuşam. Pap-smear yenə lazımdırmı?
Bəli. Peyvənd bütün yüksək riskli HPV tiplərini əhatə etmir, skrininq davam etdirilir.
Mənbələr
WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions, 2nd ed., 2021.
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.
