Spiral (uşaqlıqdaxili vasitə) və kontrasepsiya

Növləri

• Mis tərkibli spirallar (bəzilərində gümüş və ya qızıl əlavəsi olur) — hormonsuz.
• Hormonal spiral (levonorgestrel tərkibli; məsələn, Mirena) — kontrasepsiya ilə yanaşı bəzi hallarda gur aybaşı qanaxmasının və endometrium hiperplaziyasının müalicəsində istifadə olunur.

Üstünlükləri

Yüksək effektivlik; təsirin uzunmüddətli olması; istifadədə sadəlik; çıxarıldıqdan sonra məhsuldarlığın tez bərpası; süd vermə dövründə istifadə imkanı; təsirin geri dönən olması.

Mümkün çatışmazlıqlar və risklər

• Yeridilmə zamanı nadir fəsadlar, o cümlədən uşaqlığın perforasiyası
• Qoyulmadan sonrakı ilk həftələrdə kiçik çanaq orqanlarının iltihabı riski
• Aybaşı xarakterinin dəyişməsi (mis spirallarda aybaşı daha gur ola bilər, hormonal spirallarda isə azalır)
• Spiralın yerindən çıxması

Kimə qoyulmur? (əsas əks-göstərişlər)

• Hamiləlik və ya hamiləlik şübhəsi
• Kiçik çanaq orqanlarının kəskin iltihabı, cinsi yolla keçən aktiv infeksiya
• Səbəbi araşdırılmamış uşaqlıq qanaxması
• Uşaqlıq boynu və ya endometrium xərçəngi
• Uşaqlıq boşluğunu deformasiya edən mioma və ya anadangəlmə uşaqlıq anomaliyası (o cümlədən uşaqlıqdaxili arakəsmə)
• Trofoblastik xəstəliklər
• Hormonal spiral üçün əlavə olaraq: aktiv süd vəzi xərçəngi

Uyğunluq müayinə və lazımi analizlərdən sonra müəyyənləşir.

Aybaşının neçənci günü qoyulmalıdır?

Dr. Rüstəmovanın tövsiyəsi: ən rahat vaxt aybaşının ilk 7 günü, xüsusilə 3, 4 və 5-ci günləridir — bu günlərdə hamiləlik ehtimalı minimumdur və servikal kanal nisbətən açıq olduğu üçün proses çox vaxt daha rahat keçir. Hamiləlik dəqiq istisna edildikdə spiral tsiklin başqa günlərində də qoyula bilər.

Qoyulmadan sonra

İlk aybaşıdan sonra nəzarət müayinəsi aparılır, spiralın yeri ultrasəs ilə yoxlanılır. Spiralın istifadə müddəti növündən asılıdır və qoyularkən bildirilir; müddət bitdikdə dəyişdirilir və ya çıxarılır.

Digər qorunma üsulları

Hər qadının orqanizmi fərqlidir və ən uyğun üsul yalnız həkimlə məsləhətləşərək, analizlərin nəticəsinə uyğun seçilir. Spiraldan başqa ən çox istifadə olunan üsullar: kombinə edilmiş hormonal tabletlər, yalnız proqestin tərkibli tabletlər, prezervativ, hormonal iynə və implantlar. Təcili kontrasepsiya müntəzəm qorunma üsulu deyil. Ətraflı: Təcili kontrasepsiya.