Sonsuzluq
Ovulyasiyanın stimulyasiyası və izlənməsi
Qısa cavab
Ovulyasiyanın stimulyasiyası — ovulyasiya baş verməyən və ya nizamsız olan qadınlarda yumurta hüceyrəsinin yetişməsini və follikuldan çıxmasını dərmanlarla təmin etməkdir. Müalicə zamanı follikulun böyüməsi ultrasəs ilə izlənir (follikulometriya). Dr. Vüsalə Rüstəmova stimulyasiyanı sonsuzluğun müalicəsində, o cümlədən polikistoz yumurtalıq sindromunda tətbiq edir.
Ovulyasiya nədir? (ümumi məlumat)
Ovulyasiya — yetişmiş follikulun partlaması və yumurta hüceyrəsinin xaric olmasıdır. Yumurta hüceyrəsi uşaqlıq borusuna keçir və mayalanma burada baş verir. Ovulyasiya vaxtını bilmək vacibdir, çünki hamilə qalma ehtimalı bu dövrdə artır.
Kimə lazım ola bilər?
- Polikistoz yumurtalıq sindromunda
- Nizamsız və ya çox seyrək aybaşıda
- Səbəbi açıqlanmayan sonsuzluqda — aşılama ilə birlikdə
Stimulyasiyaya başlamazdan əvvəl prolaktin, qalxanabənzər vəzi hormonları və çəki kimi düzəldilə bilən səbəblər yoxlanılır.
Necə aparılır?
- Tsiklin əvvəlində tablet və ya iynə şəklində preparat təyin olunur — seçim yaşa, diaqnoza və əvvəlki cavaba görə həkim tərəfindən edilir. Polikistoz yumurtalıq sindromunda beynəlxalq tövsiyələr ilk sırada letrozolu göstərir.
- Follikulun böyüməsi bir neçə dəfə ultrasəs ilə izlənir.
- Follikul lazımi ölçüyə çatdıqda ovulyasiya vaxtı müəyyənləşdirilir; cinsi əlaqənin vaxtı və ya aşılama planlanır.
Risklər və təhlükəsizlik
- Çoxlu follikul yetişdikdə çoxdöllü hamiləlik riski — buna görə ultrasəs nəzarəti vacibdir
- Nadir hallarda yumurtalıqların hiperstimulyasiyası
- Stimulyasiya preparatlarını həkim nəzarəti olmadan qəbul etmək təhlükəlidir
Tez-tez verilən suallar
Stimulyasiya neçə ay davam edir?
Müddət fərdidir və cavaba görə müəyyənləşir; nəticə olmadıqda plan yenidən qiymətləndirilir.
Ovulyasiya testləri kifayətdirmi?
Evdə istifadə olunan testlər ovulyasiyanın vaxtı barədə təxmini məlumat verir; stimulyasiya zamanı isə ultrasəs nəzarəti lazımdır.
Mənbələr
International evidence-based PCOS guideline 2023 (Teede HJ və b., Hum Reprod 2023; doi:10.1093/humrep/dead156).
Bu səhifədəki məlumat ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.
